Punkty zmiany biegów i tryby jazdy skrzyni automatycznej

Mapa zmiany biegów to tabela z dwiema osiami: położeniem pedału gazu i prędkością auta, w części skrzyń obrotami wału wyjściowego. Dla każdej pary wartości sterownik wie, który bieg powinien być włączony. Gdy lekko dodajesz gazu, linia zmiany w górę leży nisko i skrzynia wrzuca kolejny bieg przy niskich obrotach. Gdy wciskasz pedał mocniej, ta sama linia przesuwa się na wyższe obroty.

Mapy zmian w górę i w dół są osobne i celowo od siebie odsunięte. Ta różnica to histereza: bez niej skrzynia przy stałej prędkości na granicy dwóch biegów przełączałaby się w kółko. Dzięki niej po zmianie w górę auto musi wyraźnie zwolnić albo dostać więcej gazu, zanim skrzynia zredukuje.

Każdy tryb jazdy ma własny zestaw map, a sterownik uwzględnia też temperaturę oleju, jazdę pod górę lub w dół i hamowanie. Dlatego skrzynia zmienia biegi inaczej na zimno i po rozgrzaniu.

• D (Drive). Tryb normalny: wczesne zmiany w górę, łagodne przejścia między biegami i niechętne redukcje. Ustawiony pod komfort i niskie zużycie paliwa.
• S (Sport). Skrzynia dłużej trzyma bieg, chętniej redukuje, a w części aut także szybciej zmienia biegi. W wielu autach różnica między S a D jest seryjnie niewielka.
• M albo tryb ręczny. Biegi zmieniasz dźwignią albo łopatkami przy kierownicy. Sterownik nadal pilnuje obrotów i w skrajnych sytuacjach sam zmieni bieg, żeby chronić silnik.
• Programy jazdy (np. Eco, Comfort, Sport, Individual, zależnie od marki). Zmieniają kilka układów naraz: reakcję pedału gazu, wspomaganie kierownicy i właśnie mapy skrzyni. Nazwy i zakres różnią się między producentami.

Część skrzyń dodatkowo ocenia styl jazdy kierowcy: po serii dynamicznych przyspieszeń przez chwilę trzyma wyższe obroty, a przy spokojnej jeździe wraca do wczesnych zmian. To też są zapisane w oprogramowaniu ustawienia, które da się zmienić.

• Zbyt wczesne zmiany w górę. Skrzynia wrzuca najwyższe biegi już przy prędkościach miejskich, a auto jedzie na obrotach, przy których silnik ledwo ciągnie.
• Jazda na bardzo niskich obrotach. Przy lekkim podjeździe albo z pełnym autem czuć drgania, a skrzynia nie redukuje, dopóki nie wciśniesz gazu mocno.
• Spóźniony kickdown. Przy wyprzedzaniu mija wyraźna chwila, zanim skrzynia zredukuje i auto zacznie przyspieszać.
• Szukanie biegu na wzniesieniach. Skrzynia zmienia bieg w górę i po chwili wraca, bo mapa pod oszczędność nie pasuje do obciążenia.
• Po tuningu silnika. Silnik po Stage 1 ma więcej momentu w innym zakresie obrotów, więc seryjne punkty zmian przestają do niego pasować. Dlatego przy Stage 1 razem ze skrzynią ustawiamy obie kalibracje pod siebie.

1. Punkty zmiany w trybie normalnym i sportowym. W D przesuwamy je ostrożnie, żeby auto zostało spokojne, a w S wyraźniej, bliżej obrotów, przy których silnik oddaje dużą moc.
2. Szybkość zmian. Skracamy czas przejścia z biegu na bieg i czas reakcji na łopatki. W D zostawiamy więcej płynności niż w S.
3. Kickdown. Decydujemy, jak mocno trzeba wcisnąć pedał, o ile biegów skrzynia zejdzie i jak szybko.
4. Tryby jazdy. Zwiększamy różnicę między D, S i trybem ręcznym oraz dopasowujemy wpływ programów jazdy na skrzynię tam, gdzie auto je ma.
5. Limity momentu. Przy seryjnym silniku zostają bez zmian. Po tuningu silnika podnosimy je do nowego momentu i dopasowujemy docisk sprzęgieł.

Launch control, czyli start z miejsca na ustalonych obrotach, jest osobną opcją z własną ceną. Gdy w aucie z automatem wymaga zmiany w TCU, wyceniamy ją osobno: w DSG przy kalibracji DSG, a w pozostałych skrzyniach po potwierdzeniu obsługi.

Niezależnie od tego, czy zmieniamy tylko kickdown, czy wszystkie pięć elementów, przechodzimy te same kroki, opisane niżej. Najwięcej czasu i ryzyka jest w odczycie, zapisie i adaptacji, a te nie zależą od zakresu zmian. Na przykład przy ZF 8HP w BMW w cenie jest licencja oprogramowania skrzyni.

Obsługę Mercedesa i skrzyń Aisin potwierdzamy po identyfikacji sterownika skrzyni, przed zleceniem. Pełny cennik skrzyń, także dla warsztatów, jest w cenniku.

Jeśli robisz też tuning silnika, pakiet łączy obie kalibracje w jednej wizycie:

Co jest w cenie

1. Rozmowa. Pytamy o konkretne sytuacje: za wczesna szóstka w mieście, długi kickdown przy wyprzedzaniu, leniwy tryb S. Ustalamy, co ma się zmienić, a co zostać.
2. Log na oprogramowaniu seryjnym. Nagrywamy przejazd z typowymi dla Ciebie sytuacjami: obroty zmiany w górę i w dół, czas zmiany, reakcję na mocne wciśnięcie gazu.
3. Odczyt i archiwum. Robimy pełny odczyt sterownika skrzyni i archiwizujemy oryginał bezterminowo.
4. Kalibracja. Przesuwamy punkty zmian i ustawiamy pozostałe elementy pod to, co ustaliliśmy.
5. Zapis, adaptacja i jazda testowa. Po zapisie przeprowadzamy adaptację skrzyni i jedziemy tą samą trasą co przed zmianą.
6. Log po zmianie. Porównujemy obroty i czasy zmian z logiem seryjnym. Jeśli coś jest za ostre albo za łagodne, korygujemy.

Z dojazdem całość zajmuje zwykle 1-⁠2 godziny.

• Spalanie i hałas. Późniejsze zmiany w górę oznaczają wyższe obroty, więc auto spala więcej i jest głośniejsze. Dlatego w trybie D zmieniamy niewiele.
• Zbyt wczesne zmiany też szkodzą. Jazda na bardzo niskich obrotach pod obciążeniem daje drgania i obciąża silnik oraz koło dwumasowe. Tu kalibracja zwykle poprawia sytuację.
• Szybsze zmiany to większe obciążenie sprzęgieł. Krótsze przejścia zwiększają obciążenie elementów ciernych, więc w D zostawiamy więcej płynności.
• Charakter pracy to odczucie. To, co dla jednej osoby jest dynamiczne, dla innej bywa nerwowe. Dlatego korekty w pierwszych 30 dniach są w cenie.
• Aktualizacja w serwisie nadpisuje kalibrację. Po wgraniu nowszego oprogramowania skrzynia wraca do ustawień producenta. Twoją kalibrację trzymamy w archiwum.

Szczegóły dotyczące gwarancji producenta i ubezpieczenia opisujemy na stronie informacja prawna, a naszą gwarancję na kalibrację osobno.

• Masz skrzynię manualną. Nie ma w niej sterownika, więc nie ma też punktów zmiany do kalibracji.
• Skrzynia szarpie z przyczyn mechanicznych. Zużyte sprzęgło, koło dwumasowe albo usterka mechatroniki wymagają naprawy, a nie kalibracji. Przyczyny opisujemy w artykule o szarpaniu DSG przy ruszaniu.
• Nasz sprzęt nie obsługuje sterownika Twojej skrzyni. Sprawdzamy to przed zleceniem i mówimy od razu.
• Chcesz jednocześnie ostrzejszego trybu D i niższego spalania. To wzajemnie się wyklucza. Możemy ustawić spokojne D i wyraźnie ostrzejsze S, ale nie oba cele w jednym trybie.

Wszystkie obsługiwane skrzynie i zakres kalibracji zebraliśmy na stronie tuning skrzyni biegów.