Diagnostyka · Układy emisji
Krótka odpowiedź
Zawór EGR kieruje część spalin z powrotem do dolotu, żeby obniżyć emisję tlenków azotu. Gdy zarasta nagarem albo się zacina, auto szarpie, dymi, traci moc lub przechodzi w tryb awaryjny. Te same objawy daje jednak przepływomierz, nieszczelny dolot albo turbosprężarka, dlatego zaczynamy od diagnostyki. Testujemy zawór i porównujemy przepływ powietrza oraz doładowanie z wartościami zadanymi, a raport mówi, czy wystarczy czyszczenie, czy potrzebna jest wymiana.
Na tej stronie wyjaśniamy, jak działa recyrkulacja spalin, po czym poznać usterkę zaworu i jak odróżniamy ją od awarii przepływomierza czy turbosprężarki. Piszemy też wprost, co zrobi mechanik, a co my. Zawór EGR to jeden z kilku układów, które sprawdzamy podczas diagnostyki układów emisji.
Zawór EGR otwiera drogę części spalin z kolektora wydechowego z powrotem do dolotu. Spaliny mają mniej tlenu niż powietrze, więc mieszanka spala się w niższej temperaturze, a przy niższej temperaturze powstaje mniej tlenków azotu (NOx).
Układ recyrkulacji spalin tworzą zawór, który dawkuje spaliny, i chłodnica EGR, która schładza je płynem z układu chłodzenia. W wielu silnikach dochodzi klapa obejścia chłodnicy, używana m.in. na zimnym silniku.
Zawór porusza siłownik elektryczny z czujnikiem położenia albo, w starszych konstrukcjach, siłownik podciśnieniowy sterowany elektrozaworem. W klasycznym układzie sterownik silnika otwiera go głównie na biegu jałowym i przy częściowym obciążeniu, gdy silnik ma nadmiar powietrza. Przy pełnym obciążeniu zawór się przymyka, bo cały tlen jest potrzebny do spalenia większej dawki paliwa.
W wielu dieslach sterownik reguluje EGR przez masę zasysanego powietrza: im więcej spalin wraca do dolotu, tym mniej świeżego powietrza mierzy przepływomierz. Dlatego usterka zaworu i usterka przepływomierza zmieniają ten sam odczyt.
Układ EGR: recyrkulacja spalin
Schemat poglądowy
W starszych dieslach spaliny pobierane są przed turbiną turbosprężarki i wracają do dolotu za sprężarką (EGR wysokociśnieniowy). W części nowszych silników, np. 2.0 TDI EA288 czy Mercedes OM654, działa też obieg niskociśnieniowy. Schłodzone spaliny pobierane za filtrem DPF trafiają w nim przed sprężarkę i mogą płynąć także przy większym obciążeniu. Taki układ ma więcej elementów do sprawdzenia: drugi zawór, chłodnicę i często klapę w wydechu.
Najczęstsze objawy to szarpanie przy niskich obrotach, czarny dym przy przyspieszaniu, spadek mocy i tryb awaryjny z kontrolką silnika. Żaden nie wskazuje jednoznacznie na zawór, dlatego przy każdym podajemy inne możliwe przyczyny.
| Objaw | Co może oznaczać |
|---|---|
| Szarpanie i nierówna praca przy niskich obrotach | zawór otwiera się skokowo albo zacina w pozycji otwartej; podobnie działa nierówno pracujący wtryskiwacz |
| Gaśnięcie na biegu jałowym lub po zdjęciu nogi z gazu | za dużo spalin w dolocie przy małej ilości powietrza |
| Czarny dym przy przyspieszaniu | za mało świeżego powietrza dla dawki paliwa: otwarty zawór, ale też nieszczelny dolot, słaby przepływomierz albo turbosprężarka |
| Spadek mocy, tryb awaryjny | sterownik ogranicza moc po błędzie EGR albo doładowania |
| Kontrolka silnika bez zmian w jeździe | zawór zacięty w pozycji zamkniętej albo usterka czujnika położenia |
| Ubytek płynu chłodniczego, biały dym | możliwa nieszczelność chłodnicy EGR; sprawa pilna, bo płyn trafia do dolotu |
Kod P0401 oznacza zbyt mały przepływ spalin przez EGR, najczęściej przez nagar. P0403 dotyczy obwodu sterowania zaworu: zasilania, wiązki lub siłownika. P0404 to problem z zakresem działania, czyli zawór nie osiąga położenia zadanego. Kody producentów zbieramy w dziale kody błędów EGR, DPF i AdBlue.
Zawór zacięty w pozycji otwartej wpuszcza spaliny także wtedy, gdy silnik potrzebuje czystego powietrza: daje dym, szarpanie i słabe przyspieszanie. Zacięty w pozycji zamkniętej często nie zmienia jazdy, ale rośnie emisja NOx, a sterownik zapisuje błąd przepływu. Kontrolka bez odczuwalnych objawów nie oznacza więc, że problemu nie ma.
Masz któryś z tych objawów i nie wiesz, czy to zawór EGR?
Najczęściej zarasta nagarem. Sadza ze spalin łączy się w dolocie z oparami oleju z odmy, czyli układu odpowietrzenia skrzyni korbowej, i tworzy lepki osad, który z czasem twardnieje w zaworze i kanałach.
Ten sam nagar odkłada się w kolektorze i na klapach wirowych, które też zarastają nagarem, więc przy mocno zarośniętym zaworze sprawdzamy cały dolot.
Przyjeżdżamy z testerem diagnostycznym i interfejsem do logowania. Diagnostyka trwa zwykle 45-60 minut i kończy się raportem, który mówi, czy winny jest zawór, a jeśli nie, to co.
Czarny dym i brak mocy mogą mieć cztery źródła, a każde zostawia inny ślad w danych.
| Co widać w danych | Najbardziej prawdopodobna przyczyna |
|---|---|
| Położenie zaworu nie nadąża za zadanym, masa powietrza nie reaguje na otwarcie | zawór EGR: nagar, zużyty siłownik albo czujnik położenia |
| Masa powietrza zaniżona w całym zakresie, także przy zamkniętym zaworze | przepływomierz albo zapchany filtr powietrza |
| Doładowanie rzeczywiste niższe od zadanego pod obciążeniem | nieszczelny dolot, przewód albo chłodnica powietrza doładowującego |
| Doładowanie narasta powoli albo skacze przy szczelnym dolocie | turbosprężarka, np. zapieczone łopatki zmiennej geometrii albo ich sterowanie |
Inne przyczyny słabego przyspieszania opisujemy w artykule brak mocy w dieslu.
Część usterek wychodzi dopiero pod obciążeniem, np. zawór zacina się tylko na gorącym silniku. Wtedy polecamy diagnostykę z logami z jazdy pod obciążeniem: zapis parametrów w czasie jazdy próbnej i raport PDF z wykresami. Jeśli jesteś poza naszym zasięgiem, nagraj log według naszej instrukcji i zamów zdalną analizę logu.
Tabela pokazuje, co zwykle zalecamy przy danym wyniku testu i kto wykonuje pracę. Części kupuj dopiero wtedy, gdy test wskaże, co jest uszkodzone.
| Wynik diagnostyki | Co zwykle zalecamy | Kto wykonuje |
|---|---|---|
| Nagar, siłownik i czujnik położenia sprawne | czyszczenie zaworu i kanałów, często razem z kolektorem dolotowym | mechanik |
| Uszkodzony siłownik lub czujnik położenia | wymiana zaworu, wcześniej kontrola wiązki i zasilania | mechanik |
| Ubytek płynu, osady z płynem w dolocie | wymiana chłodnicy EGR i sprawdzenie dolotu | mechanik |
| Zawór sprawny, przyczyna gdzie indziej | naprawa przyczyny: przepływomierz, dolot, wtryskiwacze, odma | mechanik |
| Po naprawie | kasowanie błędów, adaptacja zaworu, jeśli sterownik jej wymaga, test kontrolny | mechanik z testerem albo my |
Czyszczenie bez usunięcia przyczyny przesuwa problem w czasie, dlatego w raporcie wskazujemy źródło nagaru. W części aut po czyszczeniu lub wymianie zaworu trzeba go zaadaptować testerem, o czym też piszemy w raporcie. Naprawy mechanicznej nie wykonujemy: Twój mechanik dostaje wynik testu i wartości z logu, więc nie musi wymieniać części na próbę.
Objawy są w każdym dieslu podobne, ale konstrukcja zaworu i słabe punkty się różnią. Piszemy tylko to, co potwierdzają źródła.
W 1.9 TDI z pompowtryskiwaczami zawór EGR jest podciśnieniowy, a sterownik reguluje go elektrozaworem, który dawkuje podciśnienie. Błąd przepływu nie musi więc oznaczać zepsutego zaworu: winny bywa pęknięty wężyk albo sam elektrozawór. Silnik jest też wrażliwy na zaniżony odczyt przepływomierza, z którego sterownik liczy ogranicznik dymienia.
W Insignii A z silnikiem 2.0 CDTI biuletyny techniczne dla warsztatów opisują pękanie obudowy chłodnicy EGR, które daje powolny ubytek płynu bez widocznego wycieku. Poradniki dla kupujących wymieniają też kłopoty z zaworem EGR w pierwszych rocznikach. Dlatego oprócz testu zaworu pytamy o dolewanie płynu.
W Audi A4 B8 najczęściej spotkasz 2.0 TDI EA189 (common rail). Akcja serwisowa po aferze emisyjnej (dla 2.0 TDI m.in. 23R7) zmieniła w nim sterowanie recyrkulacją spalin, więc odczytujemy wersję oprogramowania. Wiarygodnych źródeł o typowej usterce EGR w A4 B8 nie znaleźliśmy, dlatego oceniamy zawór testem, a nie opinią z forum.
W dieslach BMW N47, N57 i B47 producent w 2018 roku rozpoczął akcję serwisową chłodnic EGR, bo wyciekający płyn z sadzą tworzył osady, które mogły się zapalić. Status akcji sprawdzisz po numerze VIN w serwisie marki. Typowe usterki EGR w dieslach BMW i Volkswagena opisujemy w artykule zawór EGR w N47, M57 i 2.0 TDI, a silnik PSA w tekście o zaworze EGR w 1.6 HDi.
Diagnostyka EGR z dojazdem kosztuje od 149 zł brutto. W tej samej cenie i podczas tej samej wizyty sprawdzamy pozostałe układy emisji: filtr DPF, AdBlue, klapy wirowe i sondy lambda.
Z dojazdem · do 50 km w cenie
od 149 zł
Cena końcowa (zwolnienie z VAT)
45-60 min.
W cenie
Dojazd do 50 km
Odczyt błędów i test zaworu EGR
Raport z zaleceniami
Z dojazdem · do 50 km w cenie
od 249 zł
Cena końcowa (zwolnienie z VAT)
1-1,5 h.
W cenie
Dojazd do 50 km
Diagnostyka komputerowa
Logi z jazdy pod obciążeniem
Raport PDF z wykresami i zaleceniami
Z dojazdem · do 50 km w cenie
Diagnostyka wszystkich układów emisji, logi z jazdy pod obciążeniem, wymuszona regeneracja DPF testerem (jeśli stan filtra na to pozwala) i raport z planem naprawy.
Skład pakietu: Diagnostyka wszystkich układów emisji (DPF, EGR, AdBlue i SCR, klapy wirowe, sondy lambda), datalogi z jazdy, wymuszona regeneracja DPF, raport PDF z planem naprawy.
od 349 zł
Cena końcowa (zwolnienie z VAT)
Przykład, każde auto z DPF: bez pakietu 498 zł, w pakiecie od 349 zł.
W cenie
Dojazd do 50 km
Odczyt błędów ze wszystkich sterowników
Parametry pracy silnika i stan układów emisji
Raport z zaleceniami
W cenie jest dojazd do 50 km od Wrocławia, Środy Śląskiej, Legnicy lub Szczecina, odczyt błędów, test zaworu i raport. Pakiet Diagnoza DPF i EGR od 349 zł dokłada logi z jazdy i wymuszoną regenerację filtra DPF, jeśli jego stan na nią pozwala. Stan EGR obejmuje też ogólna diagnostyka komputerowa (od 149 zł). Koszt części i pracy mechanika nie jest naszą ceną: wycenę naprawy dostajesz od swojego warsztatu.
Układ EGR ogranicza emisję tlenków azotu, a auto bez sprawnego układu recyrkulacji spalin nie spełnia wymagań art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W UE trwają prace nad nowymi zasadami badań technicznych z pomiarem liczby cząstek stałych, a Komisja Europejska zaproponowała w nich także pomiar tlenków azotu. W Polsce nie ma terminu wdrożenia żadnego z tych pomiarów. Więcej: przepisy o układach oczyszczania spalin.
Nie wykonujemy napraw mechanicznych i nie zmieniamy działania EGR w autach, które jeżdżą po drogach publicznych.
Tego nie robimy
Czyszczenie i wymianę części wykonuje Twój mechanik, a my diagnozujemy i sprawdzamy efekt. Nie zaślepiamy zaworu i nie zmieniamy oprogramowania tak, żeby EGR przestał pracować w aucie drogowym. Nie polecamy też wymiany części na próbę, zanim test pokaże, co jest uszkodzone.
Przyjedziemy z testerem, sprawdzimy zawór, przepływ powietrza i doładowanie, a raport powie, co naprawić, zanim kupisz części.
Zmianę sterowania EGR w oprogramowaniu wykonujemy wyłącznie dla pojazdów wykorzystywanych poza drogami publicznymi (motorsport, tor, zastosowania pozadrogowe), po podpisaniu oświadczenia o przeznaczeniu pojazdu. Zasady opisujemy na stronie kalibracje motorsport i off-road.
Kalibracje motorsport i off-road
Wyłącznie pojazdy poza drogami publicznymi (motorsport, tor, off-road), z podpisanym oświadczeniem.
Kalibracje zmieniające działanie układów oczyszczania spalin (DPF/FAP, EGR, SCR/AdBlue, katalizator, sondy lambda) wykonujemy wyłącznie dla pojazdów wykorzystywanych poza drogami publicznymi - w motorsporcie, na torze lub w zastosowaniach pozadrogowych. Pojazd z taką modyfikacją nie spełnia wymagań art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym i nie może poruszać się po drogach publicznych. Przed wykonaniem usługi klient podpisuje oświadczenie o przeznaczeniu pojazdu.
